على محمدى خراسانى
258
شرح رسائل (فارسى)
مردود مىدانند . حال بنا بر مبناى مشهور كه منكر تحريف در قرآن هستند بلا اشكال به ظواهر قرآن مىتوان تمسك كرد ولى بنا بر مبناى جماعتى كه قائل به تحريف به نقصان هستند اين بحث مطرح مىشود كه آيا : قول به تحريف از تمسك به ظواهر مانع مىشود يا خير ؟ بعضىها گفتهاند : آرى قول به تحريف جلوى تمسك به ظواهر را مىگيرد بدليل اينكه ما علم اجمالى داريم كه برخى از آيات قرآن كم شده و با وجود اين علم اجمالى به هر آيه كه دست بزنيم شايد از آياتى باشد كه قسمتى از آن تحريف شده و علم اجمالى مقتضى احتياط است . مرحوم شيخ مىفرمايد : اولا اصل مبناى شما كه قول به تحريف باشد باطل است ثانيا برفرض صحت قول به تحريف ، اين قول مانع از تمسك به ظواهر قرآن نيست بدليل اينكه : اولا ما يقين نداريم كه ما نقص برخى از فلان آيه بوده تا بگوئيم : اين ظاهر اختلال پيدا كرده بلكه احتمال مىدهيم كه آيه يا آيات مستقلى بوده و ساقط شده كه ربطى به ظاهر اين آيه ندارد ثانيا : برفرض علم اجمالى داشته باشيم كه برخى از ظواهر آيات حذف شده نه آيه مستقلى مىگوئيم : علم اجمالى در شبهات غير محصوره موجب احتياط نيست و ما نحن فيه چنين است چون اجمالا مىدانيم كه بعضى از اين صدها و هزاران آيه تحريف شده و يكى در هزار تا تاثيرى ندارد . ثالثا : برفرض كه شبهه محصوره باشد فى المثل علم اجمالى داريم كه 1 / 20 آيات قرآن دستخوش تحريف شده باز هم اثر ندارد زيرا احتمال دارد آيات محذوفه مربوط به آيات الاحكام نباشد بلكه مربوط به قصص و اعتقادات و اخلاقيات باشد كه مورد ابتلاء فقيه نيستند پس قول به تحريف مانع از تمسك به ظواهر نيست . فافهم : امر به دقت است .